තේ වතු තුළ ශ්‍රම අපයෝජන සිදුවන බවට චෝදනාවක්

ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ පිහිටි පුද්ගලික තේ වතු සහ සුළු පරිමාණ තේ වතු ආශ්‍රිතව දෙමළ කම්කරුවන් දැඩි ශ්‍රම අපයෝජනයන්ට ලක් කරමින් ඇති බවත්, එම අපයෝජනයන් බලහත්කාර ශ්‍රමය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර දර්ශකයන්ට සමාන වන බවත් ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් වාර්තාවක් කියා සිටියි.

ගාල්ල සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කවල පිහිටි පුද්ගලික වතු 45 ක් පුරා සිදුවන අපයෝජනයන්, ශාරීරික හිංසන, ණයගැති භාවය සහ ගමනාගමන නිදහස සීමා කිරීම් වැනි දරුණු තත්ත්වයන් මෙම වාර්තාව මගින් විස්තරාත්මකව පෙන්වා දී ඇත.

මෙම මානව හිමිකම් සංවිධානයේ සොයාගැනීම් අතර සේවා යෝජකයන්ගෙන් අසාධාරණයට ලක්වූ මෙම වතු කම්කරුවන්ගේ නිදහස අහිමි කිරීම සඳහා නීතිමය හිඩැස් සක්‍රීයව භාවිතා කරමින් ඔවුන් වැරදි ලෙස වර්ගීකරණය කරන බවද ඒ වෙනුවෙන් මැදිහත් වීමට රජය අපොහොසත් වී ඇති බවත් වාර්තාවේ සඳහන් වේ.

පසුබිම

පසුගිය බදාදා ප්‍රසිද්ධියට පත් කරන ලද ‘රජයෙන් අතහැර දැමූ, පුද්ගලික වතු තුළ කොටු වූ’ මැයෙන් යුත් මෙම වාර්තාව, 2024 ජනවාරි සිට 2026 ජනවාරි දක්වා වසර දෙකක කාලයක් පුරා සිදු කරන ලද විමර්ශනයක ප්‍රතිඵලයක් බව ගෝලීය මානව හිමිකම් සුරැකීමේ සංවිධානයක් වන ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් ආයතනය ප්‍රකාශ කළේය.

මෙහිදී විමර්ශකයන් විසින් කම්කරුවන් 159 දෙනෙකු සම්මුඛ සාකච්ඡාවට ලක් කරනු ලැබ ඇති අතර සමූහ සාකච්ඡා ගණනාවක් පවත්වා ඇත.

මෙම වාර්තාව මගින් පුද්ගලික වතු හිමියන්ගේ ක්‍රියාකලාපයන් ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානයේ බලහත්කාර ශ්‍රමය පිළිබඳ නිල දර්ශකයන්ට සාපේක්ෂව ඇගයීමට ලක් කර ඇත.

මලෛයිග දෙමළ ජනතාව

මලෛයිග දෙමළ ජනතාව යනු 19 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේදී බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතවාදීන් විසින් දිවයිනේ තේ වතුවල සේවය සඳහා ඉන්දියාවේ දකුණු ප්‍රදේශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට රැගෙන එන ලද කම්කරුවන්ගෙන් පැවත එන්නන්ය.

ඔවුන් ඓතිහාසිකව ක්‍රමානුකූල හා ව්‍යුහාත්මක ජාතිවාදී වෙනස්කොට සැලකීම්වලට මුහුණ දුන් තවමත් දැඩි ලෙස කොන් කරන ලද සහ සමාජයෙන් බැහැර කරන ලද ප්‍රජාවක් වන අතර එම තත්ත්වය ඔවුන් ශ්‍රම සූරාකෑමට ලක්වීමේ සුවිශේෂී අවදානමකට ඇද දමා ඇති බවද එම වාර්තාවේ සඳහන් වේ.

ඔවුන්ගේ ජීවනෝපාය නවාතැන් සහ මූලික සුබසාධනය සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම වතු සේවා යෝජකයන් මත යැපීමට සිදුව ඇති අතර මෙම බල අසමතුලිතතාවය හේතුවෙන් ඔවුන්ට පවතින දුර්වල ජීවන සහ සේවා තත්ත්වයන්ට එරෙහිව ආරක්ෂිතව අභියෝග කිරීමට නොහැකි වී ඇති බව එහි අවධාරණය කර ඇත.

ශාරීරික අපයෝජන සහ අතාත්වික ඉලක්ක

කම්කරුවන් ප්‍රමාද වී පැමිණීම හෝ නොගෙවූ වැටුප් පිළිබඳව විමසීම හේතුවෙන් වතු කළමනාකරුවන් විසින් ඔවුන්ට පොලුවලින් පහර දීම ඇතුළු දරුණු වාචික සහ ශාරීරික හිංසනයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වූ බව වතු 15 ක කම්කරුවන් වාර්තා කළ බව එම වාර්තාවේ දැක්වේ.

එමෙන්ම වතු 2 කළමනාකාරීත්වය විසින් දිනකට තේ දළු කිලෝග්‍රෑම් 25 කට වඩා නෙලීමේ අතාත්වික දෛනික ඉලක්ක පනවා ඇති බව විමර්ශකයෝ නිරීක්ෂණය කළහ.

ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් ආයතනය පෙන්වා දෙන්නේ එම දළු ප්‍රමාණය සම්පූර්ණ කිරීමට අපොහොසත් වන කම්කරුවන්ගේ දෛනික වැටුප රුපියල් 1,000 දක්වා කපා හරින බවයි. මේ හේතුවෙන් කම්කරුවන්ට අධික පොලී ණය සහ පරම්පරාගත ණය උගුලක ස්ථිරවම සිරවීමට සිදු වී ඇත.

රජයට එල්ල වන චෝදනා

ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානයේ නිල සාමාජිකයෙකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් 44 ක් සහ මානව හිමිකම් සුරැකීමේ සම්මුතීන් උල්ලංඝනය කරමින් සිටින බවට මෙම වාර්තාව චෝදනා කරයි.

ගාල්ල සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කවල ස්වාධීන කම්කරු පරීක්ෂණ පැවැත්වීම හෝ රැකියා ප්‍රමිතීන් බලාත්මක කිරීම සඳහා පවතින නීත්‍යානුකූල බලය ක්‍රියාත්මක කිරීම රජය විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අත්හැර දමා ඇති බව විමර්ශකයෝ නිගමනය කරති.

ශාරීරික හිංසන සහ වැටුප් සොරකම් කිරීම් පිළිබඳ වාර්තා විමර්ශනය කිරීමට රජය අපොහොසත් වීම තුළින්, රජය විසින් පුද්ගලික වතු හිමියන්ට ඔවුන්ගේ ශ්‍රම බලකාය කෙරෙහි පූර්ණ නීතිමය මුක්තියක් ලබා දී ඇති බව මානව හිමිකම් කණ්ඩායම තරයේ කියා සිටියි.

යුක්තිය ඉටුවීමට ඇති බාධා

දේශීය පොලිසිය සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන් කම්කරුවන්ගේ මව් භාෂාව වන මලෛයිග දෙමළ භාෂාව කතා නොකිරීම, අපයෝජන වාර්තා කිරීමට පවතින විශාල බාධාවක් බව ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් පෙන්වා දෙයි.

පුද්ගලික වතු හිමියන් විසින් සේවකයන්ට විධිමත් රැකියා ලේඛන ලබා දීම හිතාමතාම මඟහරින අතර එමඟින් කම්කරුවන්ට විශ්‍රාම වැටුප් හෝ මාතෘ ප්‍රතිලාභ ලබා ගැනීමට කිසිදු නීතිමය සාක්ෂියක් නොමැති වන බවට ද විමර්ශකයෝ චෝදනා කරති.

සේවා යෝජකයන් විසින් වෘත්තීය සමිති පැවතීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර හෝ වළක්වා ඇති අතර එමඟින් මෙම ප්‍රජාවට පවතින ගැටලුවලට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා කිසිදු සංවිධානාත්මක නියෝජනයක් නොමැති වී ඇති බව වාර්තාව අවධාරණය කරයි.

ළමා ශ්‍රමය සූරාකෑම

තමන් විසින් වසර දෙකක් පුරා සිදුකළ ක්ෂේත්‍ර විමර්ශනයේදී ළමා ශ්‍රමය භාවිත කළ අවස්ථා වාර්තා වී ඇති බවත්, පුද්ගලික වතුවල සේවය කළ වයස අවුරුදු 18 ට අඩු දරුවන් තමන් සම්මුඛ සාකච්ඡාවට ලක් කළ බවත් එම සංවිධානය ප්‍රකාශ කරයි.

සපුරාගත නොහැකි කිලෝග්‍රෑම් 25ක දෛනික දළු කෝටාව සම්පූර්ණ කර වැටුප් කැපීමෙන් වැළකීම සඳහා, දරුවන්ට තමන්ගේ අධ්‍යාපනය කැප කරමින් තම දෙමාපියන්ට උපකාර කිරීමට වතු යායට බැසීමට සිදුව ඇති බවද සොයාගෙන ඇත.

එබැවින් අනතුරුදායක කෘෂිකාර්මික පරිසරයක බාලවයස්කරුවන් සේවය කිරීම මඟින් දේශීය ළමා ආරක්ෂණය සහ අනිවාර්ය අධ්‍යාපන නීති බලාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටී ඇති බව ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් ආයතනය තර්ක කරයි.

ගමනාගමන සීමා සහ ප්‍රමාණවත් නොවන නිවාස පහසුකම්

අවම වශයෙන් පුද්ගලික වතු 22 ක කම්කරුවන්ගේ ගමනාගමන නිදහසට දැඩි, අත්තනෝමතික සීමාවන් පනවා ඇති අතර ඔවුන්ට ගමන් බිමන් යාම සඳහා කළමනාකාරීත්වයේ අනුමැතිය ලබා ගැනීම අනිවාර්ය කර ඇති බව සොයාගෙන ඇත.

මීට අමතරව මූලික සනීපාරක්ෂක පහසුකම් සහ ප්‍රමාණවත් ජීවන ඉඩකඩක් නොමැති, අධික ලෙස මිනිසුන් පිරුණු ලැයිම් කාමරවල ජීවත් වීමට පවුල්වලට සිදුව ඇති බව මානව හිමිකම් සංවිධානය නිරීක්ෂණය කළේය.

මෙම කම්කරුවන්ට කිසිදු ඉඩම් අයිතියක් නොමැති බැවින්, ඔවුන් නිරන්තර බියෙන් ජීවත් වන අතර, වතු හිමියන් විසින් සිදු කරනු ලබන අත්තනෝමතික, බලහත්කාරයෙන් ඉවත් කිරීම්වලින් බේරීම සඳහා යටහත් පහත් ලෙස හැසිරීමට ඔවුන්ට සිදුව ඇති බව වාර්තාව තවදුරටත් පැහැදිලි කරයි.

රජයේ ක්‍රියාමාර්ග

මලෛයිග දෙමළ ජනතාව මුහුණ දෙන ගැටලුවලට රජය මැදිහත් නොවන බව වාර්තාව මඟින් පෙන්වා දුන්නද, වතු ප්‍රජාවේ සමාජ-ආර්ථික තත්ත්වය ඉහළ නැංවීම සඳහා වත්මන් රජය පියවර කිහිපයක් ගෙන ඇත.

ඒ අතර කලාපීය වතු සමාගම් සමග ඇති කරගත් ගිවිසුමකට අනුව දෛනික වතු වැටුප නිල වශයෙන් රුපියල් 1,750ක් දක්වා ඉහළ නැංවීම ප්‍රධාන වේ. එහිදී රජය විසින් වැටුපෙන් කොටසක් සෘජුවම සහනාධාර ලෙස ගෙවන ව්‍යුහගත පිරිවැය බෙදාගැනීමේ ආකෘතියක් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි.

යටත් විජිත යුගයේ "ලැයිම් කාමර" ක්‍රමය අදියරෙන් අදියර ඉවත් කර, ඒ වෙනුවට දේශීය ළමා සුරැකුම් සහ සෞඛ්‍ය පහසුකම්වලින් සමන්විත නවීකරණය වූ, නිවාස ලබා දීම සඳහා රාජ්‍ය යටිතල පහසුකම් අමාත්‍යාංශ නීතිමය වශයෙන් බැඳ තබන නිල ප්‍රතිපත්ති මාර්ග සිතියමක් රජය විධිමත් ලෙස අනුමත කර ඇත.

අත්තනෝමතික වතු නෙරපා හැරීම්වලින් වතු පවුල් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, ඔවුන්ට පුද්ගලික දේපල අයිතිය ලබා දෙමින් ජාතික 'හිමිකම්' ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ රාමුව යටතේ ස්ථිර සින්නක්කර ඔප්පු දහස් ගණනක් ක්‍රමානුකූලව බෙදා හැරීමද ආරම්භ කර ඇත.

පුද්ගලික වතු හිමියන්ගේ ඓතිහාසික ආයතනික නොසලකා හැරීම් මඟහැරීම සඳහා, දකුණු පළාතේ සුළු පරිමාණ වතු ආශ්‍රිතව සෘජුවම මධ්‍යගත, රාජ්‍ය අරමුදල් සහිත වෛද්‍ය සායන සහ ළමා සුරැකුම් මධ්‍යස්ථාන පිහිටුවීම සඳහා රජය විසින් ජාතික අයවැය හරහා බිලියන ගණනක රුපියල් ප්‍රතිපාදන වෙන් කර ඇත.