ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව සිය ප්‍රධාන "රාත්‍රී ප්‍රතිපත්ති අනුපාතිකය" පදනම් ලකුණු 100 කින් (ප්‍රතිශත ලකුණු 1 කින්) සියයට 8.75% ක් දක්වා කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ නැංවීමට කටයුතු කර ඇති බව පසුගිය ඊයේ (26) නිවේදනය කළේය.
මෙය බලධාරීන් විසින් මාස 12 කට පසු සිදුකරන ලද පළමු පොලී අනුපාතික වැඩි කිරීම සනිටුහන් විය.
මෙම නිවේදනයෙන් පසුව අදහස් දැක්වූ මහ බැංකු අධිපති නන්දලාල් වීරසිංහ මහතා ප්‍රකාශ කළේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය නැවත ඇති කිරීම සඳහා මහ බැංකුව පොලී අනුපාතිකය "පිරිසිදු" මෙන්ම වෙළෙඳපොළ පදනම් කරගත් මෙවලමක් ලෙස භාවිතා කිරීමට තීරණය කළ බවයි.
කෙසේ වෙතත් මෙම ආක්‍රමණශීලී පොලී අනුපාතික වැඩි කිරීම ප්‍රමාණවත් නොවන බව පෙනී ගියහොත්, මිල ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම සඳහා අමතර නියාමන මෙවලම් භාවිත කිරීමට මහ බැංකුව සූදානම් බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.
පසුබිම
මෙම දැඩි ප්‍රතිපත්තිමය වෙනස සිදුවූයේ දේශීය මුදල (රුපියල) මත දැඩි පීඩනයක් එල්ල වී තිබූ පසුබිමකය.
මැදපෙරදිග පවතින ගැටුම් උග්‍රවීමත් සමඟ රටේ ඉන්ධන ආනයන පිරිවැය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රුපියලේ විකුණුම් මිල මෑතකදී වසර තුනක අවම මට්ටම වන ඇමරිකානු ඩොලරයකට රුපියල් 354 ක් දක්වා පහත වැටුණි. එය විදේශ සංචිතවලට බලපෑම් එල්ල කළ අතර වෙළෙඳ හිඟය තවදුරටත් පුළුල් කළේය.
මූල්‍ය පද්ධතියේ ඇති අතිරික්ත රුපියල් ද්‍රවශීලතාවය කල්තියා අවශෝෂණය කර ගැනීමට මහ බැංකුව අපොහොසත් වූ බව විවේචකයන් සහ වෙළෙඳපොළ විශ්ලේෂකයන් තර්ක කළ අතර එමගින් ණය මත පදනම් වූ ආනයන ඉල්ලුම ඉහළ ගොස් රුපියල වේගයෙන් අවප්‍රමාණය වීමට හේතු වූ බව ඔවුහු පෙන්වා දුන්හ.
උද්ධමනයේ දාම ප්‍රතිඵල පාලනය කිරීම
ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතික අඩු මට්ටමක පවතින විට ණය ලබා ගැනීම ලාභදායී වේ.
පුද්ගලයන් පෞද්ගලික ණය ලබා ගන්නා අතර ව්‍යාපාර ද තම කටයුතු ව්‍යාප්ත කිරීමට හෝ භාණ්ඩ ආනයනය කිරීමට දැඩි ලෙස ණය ලබා ගනිති. දේශීය ඉල්ලුම සැපයුමට වඩා ඉහළ යන විට එය දේශීය භාණ්ඩ හා සේවා මිල ගණන් ඉහළ නැංවීමට හේතු වේ.
ප්‍රතිපත්ති අනුපාතිකය පදනම් ලකුණු 100 කින් ඉහළ නැංවීම මඟින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව බලාපොරොත්තු වන්නේ ඉන්ධන ගැටලුව හේතුවෙන් දේශීයව පොදු උද්ධමනයක් ඇති වීම වැළැක්වීම සඳහා ණය ලබා ගැනීම හිතාමතාම අවම කිරීමටය. මෙම පියවර මහජනතාවගේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව පාලනය කරමින් ආර්ථිකයට "මූල්‍ය තිරිංගයක්" ලෙස ක්‍රියා කරයි.
රුපියලේ උච්චාවචනය සිදුවූයේ හිතුමතේ "මුදල් මුද්‍රණය කිරීම" නිසා යන ප්‍රකාශ ප්‍රතික්ෂේප කළ අධිපති වීරසිංහ මහතා කියා සිටියේ මෙම පොලී අනුපාතික වැඩි කිරීම වෙළෙඳපොළේ පවතින අධික ඉල්ලුම නමැති මූලික ගැටලුවට සෘජුවම පිළියම් සපයන බවය.
ණය ගන්නන් සහ මුදල් ඉතිරි කරන්නන් කෙරෙහි ක්ෂණික බලපෑම
වාණිජ බැංකුද තමන්ගේ ණය සහ තැන්පතු අනුපාතික ඉහළ නැංවීමට කටයුතු කරන බැවින් මෙම පොලී අනුපාතික වැඩි කිරීම සාමාන්‍ය ජනතාවට ක්ෂණිකව බලපානු ඇත.
ණය ගන්නන් සඳහා නිවාස ණය, වාහන ණය හෝ ව්‍යාපාරික ණය ලබා ගැනීම වඩාත් මිල අධික වනු ඇති අතර, එමඟින් මාසික ණය වාරික ගෙවීම් සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ යනු ඇත.
ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස වාණිජ බැංකු විසින් ස්ථාවර තැන්පතු සහ ඉතුරුම් ගිණුම් සඳහා ලබා දෙන පොලී අනුපාත ඉහළ නැංවීමට ඉඩ ඇත. මෙහි අරමුණ වන්නේ ජනතාව මුදල් වියදම් කරනවා වෙනුවට ඒවා බැංකුවල තැන්පත් කිරීමට දිරිගැන්වීමය. එමඟින් භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාමට සාපේක්ෂව ඔවුන්ගේ ඉතුරුම්වල සැබෑ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව ආරක්ෂා වේ.
රුපියලේ සහ ආර්ථික වර්ධනයේ ඉදිරි දැක්ම
මෙම ආරක්ෂිත පොලී අනුපාතික වැඩි කිරීමේ මූලික අරමුණ රුපියල ආරක්ෂා කිරීම වන අතර එහි මුල් ප්‍රතිඵල සාර්ථක වෙමින් පවතින බව පෙනී යයි.
මහ බැංකුවේ නිවේදනයෙන් පසුව රුපියල වහාම යථා තත්ත්වයට පත් වූ අතර එය ඇමරිකානු ඩොලරයකට සාපේක්ෂව රුපියල් 324-325 මට්ටම දක්වා ශක්තිමත් විය. විනිමය අනුපාතිකය ස්ථාවර වී ඇති බැවින් තවදුරටත් හදිසි මැදිහත්වීම් වහාම අවශ්‍ය නොවන බව අධිපති වීරසිංහ මහතා සඳහන් කළේය.
කෙසේ වෙතත් දේශීය මුදල් ඒකකය ආරක්ෂා කර ගැනීමට පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවේ. ව්‍යාපාරික ණය දැන් වඩාත් මිල අධික බැවින් දේශීය වාණිජ ක්ෂේත්‍රයේ ව්‍යාප්තිය අනිවාර්යයෙන්ම මන්දගාමී වනු ඇත.
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මූල්‍ය විශ්ලේෂකයන් විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ මෙවසරේ අපේක්ෂිත ආර්ථික වර්ධන පුරෝකථනය 4.2% සිට 3.0% දක්වා දැනටමත් පහත හෙළා ඇති අතර එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ දේශීය කර්මාන්ත ඉදිරියේදී වඩාත් දුෂ්කර මූල්‍ය පරිසරයකට මුහුණ දෙනු ඇති බවය.
Comments
Moderated before publishing. Your email stays private.